ㅤ
Sau khi ly hôn, vợ chồng có còn quyền thừa kế của nhau không?
Ly hôn là sự kiện pháp lý làm chấm dứt quan hệ hôn nhân giữa vợ và chồng theo bản án hoặc quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án. Kể từ thời điểm ly hôn có hiệu lực, hai bên không còn là vợ chồng hợp pháp và các quyền, nghĩa vụ phát sinh từ quan hệ hôn nhân cũng chấm dứt theo quy định của pháp luật.
Một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm là sau khi ly hôn, vợ cũ và chồng cũ có còn được hưởng di sản thừa kế của nhau hay không.
Về nguyên tắc, khi quan hệ hôn nhân đã chấm dứt hợp pháp thì vợ cũ và chồng cũ không còn thuộc hàng thừa kế thứ nhất của nhau theo quy định của Bộ luật Dân sự. Do đó, nếu một bên qua đời sau khi đã hoàn tất thủ tục ly hôn thì người còn lại sẽ không được hưởng thừa kế theo pháp luật.
Hàng thừa kế thứ nhất gồm những ai?
Theo quy định của pháp luật về thừa kế, hàng thừa kế thứ nhất bao gồm:
- Vợ hoặc chồng của người chết.
- Cha mẹ ruột hoặc cha mẹ nuôi.
- Con ruột hoặc con nuôi.
Khi ly hôn đã có hiệu lực pháp luật, quan hệ vợ chồng không còn tồn tại nên vợ cũ hoặc chồng cũ sẽ không còn tư cách là người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của nhau.
Ly hôn xong rồi, chồng cũ chết có được hưởng tài sản không?
Thông thường là không.
Ví dụ:
- Vợ chồng đã ly hôn năm 2024.
- Năm 2026 người chồng qua đời mà không để lại di chúc.
Trong trường hợp này, người vợ cũ sẽ không được hưởng di sản theo pháp luật của người chồng vì quan hệ hôn nhân đã chấm dứt từ trước. Di sản sẽ được chia cho những người thuộc hàng thừa kế hợp pháp khác như cha mẹ, con cái hoặc vợ mới (nếu có).
Sau ly hôn vẫn được hưởng thừa kế nếu có di chúc không?
Có.
Mặc dù không còn là vợ chồng hợp pháp nhưng pháp luật vẫn tôn trọng quyền định đoạt tài sản của cá nhân.
Do đó, nếu:
- Người chồng lập di chúc để lại tài sản cho vợ cũ;
- Hoặc người vợ lập di chúc để lại tài sản cho chồng cũ;
thì người còn lại vẫn có thể được nhận phần di sản theo nội dung di chúc hợp pháp.
Lúc này, quyền hưởng thừa kế không phát sinh từ quan hệ vợ chồng mà phát sinh từ ý chí của người để lại di sản.
Trường hợp đang làm thủ tục ly hôn nhưng một bên qua đời thì sao?
Đây là trường hợp đặc biệt mà nhiều người nhầm lẫn.
Theo quy định của Bộ luật Dân sự, nếu:
- Vợ chồng đang xin ly hôn;
- Hoặc đã có bản án, quyết định ly hôn nhưng chưa có hiệu lực pháp luật;
mà một bên qua đời thì người còn sống vẫn có thể được hưởng thừa kế như vợ hoặc chồng hợp pháp.
Lý do là tại thời điểm người đó chết, quan hệ hôn nhân vẫn chưa chấm dứt về mặt pháp lý.
Chia tài sản khi ly hôn có ảnh hưởng đến quyền thừa kế không?
Nhiều người cho rằng nếu chưa chia hết tài sản khi ly hôn thì vẫn còn quyền thừa kế của nhau. Tuy nhiên đây là hai quan hệ pháp luật hoàn toàn khác nhau.
- Chia tài sản khi ly hôn là giải quyết quyền sở hữu tài sản chung.
- Thừa kế là việc chuyển giao tài sản của người đã chết cho người còn sống.
Do đó, việc đã hay chưa hoàn tất phân chia tài sản sau ly hôn không làm phát sinh lại quyền thừa kế giữa vợ cũ và chồng cũ.
Sau ly hôn vẫn sống chung có được hưởng thừa kế không?
Trong thực tế có nhiều cặp vợ chồng sau ly hôn vẫn tiếp tục sống chung một nhà hoặc chung sống như vợ chồng.
Tuy nhiên, nếu không đăng ký kết hôn lại thì pháp luật vẫn xác định họ là người đã ly hôn.
Vì vậy:
- Không đương nhiên được hưởng thừa kế của nhau theo pháp luật.
- Chỉ được hưởng nếu có di chúc hợp pháp hoặc có căn cứ pháp lý khác theo quy định.
Con chung có bị ảnh hưởng quyền thừa kế khi cha mẹ ly hôn không?
Không.
Ly hôn chỉ làm chấm dứt quan hệ vợ chồng chứ không làm chấm dứt quan hệ cha mẹ và con.
Do đó:
- Con vẫn được hưởng thừa kế của cha.
- Con vẫn được hưởng thừa kế của mẹ.
- Quyền thừa kế của con không bị ảnh hưởng bởi việc cha mẹ ly hôn.
Con vẫn thuộc hàng thừa kế thứ nhất của cả cha và mẹ theo quy định của pháp luật.
Một số câu hỏi thường gặp
Vợ cũ có được hưởng thừa kế của chồng cũ không?
Thông thường không, nếu việc ly hôn đã hoàn tất và có hiệu lực pháp luật trước thời điểm người chồng qua đời.
Chồng cũ có được hưởng tài sản nếu vợ cũ chết không để lại di chúc?
Không. Sau khi ly hôn, chồng cũ không còn thuộc hàng thừa kế theo pháp luật của vợ cũ.
Vợ cũ có được nhận tài sản nếu được ghi trong di chúc?
Có. Người lập di chúc có quyền để lại tài sản cho bất kỳ cá nhân nào, bao gồm cả vợ hoặc chồng cũ.
Đang ly hôn nhưng chưa có bản án có hiệu lực thì có được hưởng thừa kế không?
Có thể. Nếu một bên chết trước khi bản án hoặc quyết định ly hôn có hiệu lực thì người còn lại vẫn được xem là vợ hoặc chồng hợp pháp để hưởng thừa kế.
Kết luận
Sau khi ly hôn và bản án hoặc quyết định ly hôn đã có hiệu lực pháp luật, vợ cũ và chồng cũ không còn được hưởng thừa kế của nhau theo pháp luật vì quan hệ hôn nhân đã chấm dứt. Tuy nhiên, một bên vẫn có thể nhận di sản của bên còn lại nếu được chỉ định trong di chúc hợp pháp. Đối với trường hợp đang trong quá trình giải quyết ly hôn nhưng quan hệ hôn nhân chưa chấm dứt về mặt pháp lý, quyền thừa kế giữa vợ và chồng vẫn có thể được pháp luật bảo vệ theo quy định hiện hành.
